Vuurtorens op Bornholm

Als eiland aan een druk bevaren zeeroute tussen Denemarken, Zweden en de Duitse Oostzeekust was Bornholm, het Deense eiland in de Oostzee, altijd al afhankelijk van lichtbakens. Vijf markante torens bepalen tot vandaag de kustlijn, van de 47 meter hoge reus in het zuiden tot de sierlijke ijzeren toren bij de haven van Rønne. Sommige zijn nog actieve zeetekens, andere zijn allang woonhuis of fotomotief. Hier lees je welke toren wat kan, welke je mag beklimmen en wanneer.

Hammerfyr, de oudste toren op de rots

Op de noordpunt, hoog boven op het granietmassief van de Hammerknuden, staat de oudste bewaard gebleven vuurtoren van het eiland: Hammerfyr. De 21 meter hoge toren werd in 1872 gebouwd uit het graniet waarop hij staat. Door de blootgestelde ligging bevindt zijn lantaarn zich zo'n 85 meter boven de zee, een mooi voorbeeld van het feit dat torenhoogte en vuurhoogte niet hetzelfde zijn: de vuurhoogte (focal height) meet de hoogte van het licht boven het water, niet de hoogte van het bouwwerk.

Als navigatielicht werd Hammerfyr in 1990 buiten dienst gesteld; tegenwoordig is het een museaal, toeristisch bezoekpunt en geen actief zeeteken meer. Daarvoor mag je hem wel beklimmen. In het zomerhalfjaar is de toren dagelijks geopend van 9.00 uur tot zonsondergang, als het weer meewerkt, in de winter blijft hij grotendeels gesloten. De beklimming is gratis. Vanaf het platform reikt de blik op heldere dagen over heel Noord-Bornholm tot aan de Zweedse kust. Het hele jaar door worden bovendien rondleidingen aangeboden (boeken via hammerfyr.dk of tel. +45 3023 6474). Meer over de omgeving staat op de pagina over de vuurtorens van de Hammeren.

Hammerodde Fyr, de lage helper aan het water

Omdat de hooggelegen Hammerfyr maar al te vaak in laaghangende wolken verdween, werd in 1895 beneden, op het noordelijkste punt van het eiland, een tweede, lagere toren toegevoegd: Hammerodde Fyr. Anders dan zijn oudere buurman is hij tot op vandaag een actief navigatielicht in regulier bedrijf.

Bezichtigen kan alleen van buiten, de oude personeelsgebouwen worden privé als zomerhuizen gebruikt, het interieur is niet toegankelijk. Van buiten is de toren wel een dankbaar fotomotief. Vanaf de parkeerplaats Hammerknuden loopt een verhard, deels heuvelachtig en in gedeelten rolstoeltoegankelijk kustpad tot op ongeveer 800 meter en verder richting Salomons Kapelle en Hammer Havn. Wie toch al de Hammeren doorkruist of er met de fiets omheen rijdt, neemt hem makkelijk mee.

Dueodde Fyr, de hoogste vuurtoren van Scandinavië

Op de zuidelijkste punt van het eiland, midden in het uitgestrekte duinlandschap van Dueodde, verrijst de Dueodde Fyr. Met 47 meter torenhoogte is hij de hoogste vuurtoren van Denemarken en Scandinavië; de vuurhoogte ligt op ongeveer 48 meter. Sinds 1962 is hij in bedrijf en werkt hij tot op vandaag als actief zeeteken, drie witte flitsen om de 10 seconden, reikwijdte ongeveer 35 kilometer. In 1977 werd hij geautomatiseerd.

Dueodde is de enige openbaar beklimbare vuurtoren van Bornholm, en ook dat alleen op seizoensgebonden, onregelmatige tijden. Het uitkijkplatform is in het zomerseizoen, ongeveer van mei tot september, overdag toegankelijk; bindende kalenderdata voor 2026 noemen de bronnen niet, dus een blik op de actuele aankondiging loont. Voor het onderhoud wordt een symbolische entree gevraagd: ongeveer 10 DKK vanaf 12 jaar, 5 DKK voor kinderen van 5 tot 12 jaar, jongere kinderen gratis. Wie de ongeveer 196 treden van de steile binnentrap beklimt, wordt beloond met een weids uitzicht over de zuidpunt. Hoogtevrees kun je daarbij beter niet hebben. De toren ligt direct aan het strand van Dueodde; geparkeerd wordt op de hoofdparkeerplaats van Dueodde, vanwaar een kort voetpad naar het westen naar de toren leidt.

Svaneke Fyr, van zeeteken tot vakantiehuis

Aan de rand van Svaneke, direct aan het strand, staat de Svaneke Fyr. De 18 meter hoge toren werd in 1919/1920 gebouwd, zijn vuurhoogte lag rond 20 meter. Op 1 augustus 2011 werd hij als navigatielicht gedoofd en sindsdien omgebouwd voor woon- en vakantiedoeleinden.

Tegenwoordig (stand 2026) wordt hij verhuurd als vakantieaccommodatie voor tot acht personen, vier tweepersoonskamers, waarvan één als suite. De verhuur loopt doorgaans per week, van zaterdag tot zaterdag, rechtstreeks via svanekefyr.dk ([email protected], tel. +45 27 11 20 57; Skovgade 28, 3740 Svaneke). Van binnen bezichtigen kan dus niet, maar van buiten is het gebouw openbaar zichtbaar en een fotomotief dat de moeite waard is, goed te combineren met een wandeling door Svaneke, de oostelijkste stad van Denemarken, en een duik in de nabijgelegen baai Hullehavn.

De vuurtoren van Rønne

In de hoofdstad van het eiland markeert de vuurtoren van Rønne sinds 1880 de kustlijn. De achthoekige, witte gietijzeren toren meet 12 meter, met sokkel ongeveer 18 meter totale hoogte. In 1989 werd hij buiten dienst gesteld en is tegenwoordig geen actief zeeteken meer.

Hij staat wat teruggetrokken van de havenfront tussen huizen en is van binnen niet te bezichtigen. Als landmark en fotomotief bij de haven van Rønne is hij echter goed zichtbaar, een kort omweggetje waard als je toch al op de veerboot wacht of door de oude binnenstad slentert.

Torens combineren - routes, parkeren, seizoen

Een officiële combikaart voor alle torens bestaat niet; beklimbaar zijn toch al alleen Dueodde en Hammerfyr, en dat vooral in het zomerhalfjaar. In de winter zijn de meeste locaties alleen van buiten toegankelijk, en Hammerfyr richt zich naar daglicht, zonsondergang en weer.

Wie de torens tot een kleine tour wil combineren, vindt als gedocumenteerde route de wandelroute „Fyr til Fyr" (vuurtoren naar vuurtoren). Praktisch voor de auto zijn vooral twee vertrekpunten: de hoofdparkeerplaats van Dueodde in het zuiden (kort voetpad naar het westen naar de toren) en de parkeerplaats Hammerknuden in het noorden, vanwaar zowel Hammerfyr als Hammerodde bereikbaar zijn. Voor vaste parkeerplekken direct bij Svaneke Fyr en de vuurtoren van Rønne zijn geen betrouwbare gegevens bekend, maar beide liggen binnen de bebouwde kom en zijn goed te voet te bereiken. Wie flexibel en milieuvriendelijk onderweg wil zijn, neemt voor de verbinding tussen de locaties de fiets; de belangrijkste torens liggen dicht bij de kustroute die in de gids fietsen op Bornholm wordt beschreven.