Kościół rotundowy w Nylars

Osiem kilometrów na południowy wschód od Rønne stoi kościół rotundowy w Nylars, wzniesiony około 1165 roku i poświęcony świętemu Mikołajowi z Miry, patronowi żeglarzy - „Nylars" to bornholmska spieszczona forma jego imienia. Wśród znawców uchodzi za najpiękniejszą i najlepszą pod względem konstrukcyjnym z czterech rotund Bornholmu: jako jedyna obeszła się bez późniejszych zewnętrznych przypór.

Kościół obronny przeciwko bałtyckim piratom

Trzykondygnacyjna okrągła budowla ma we wnętrzu jedenaście metrów średnicy, mury są grube na półtora do dwóch metrów. Zbudowano ją z myślą o przetrwaniu: otwory strzelnicze, szyb do wciągania zapasów i pierwotnie otwarty wieniec blanek zamiast dachu czyniły z kościoła twierdzę schronienia, w średniowieczu dodatkowo otoczoną wałem z palisadą. Charakterystyczny wysoki stożkowy hełm dobudowano dopiero w XVI wieku. Kto chce zobaczyć górną kondygnację z pozostałościami platformy obronnej, potrzebuje trochę szczęścia - jest dostępna tylko wtedy, gdy na miejscu jest personel.

Historia stworzenia świata na filarze centralnym

We wnętrzu potężny filar centralny dźwiga sklepienie pierścieniowe. Wokół niego rozciąga się historyczno-artystyczny skarb kościoła: fryz z malowideł wapiennych z okresu około 1275-1300, opowiadający historię stworzenia świata i grzechu pierworodnego w siedmiu scenach, od stworzenia Adama, przez pokuszenie, po wygnanie z raju. To najpełniejszy średniowieczny program obrazowy w bornholmskiej rotundzie.

W przedsionku z 1879 roku stoją ponadto dwa kamienie runiczne: jeden z około 1050 roku upamiętnia poległego pod Ulvänge, drugi uchodzi za najpiękniejszy chrześcijański kamień runiczny Bornholmu, ustawiony ku pamięci utopionego żeglarza.

Dojazd i informacje praktyczne

• Samochodem przez Kirkevej 10, Nylars; parking przy kościele. Z Rønne to tylko około 10 minut, idealnie jako pierwszy lub ostatni przystanek w dniu podróży promem.
• Autobus linii BAT 4 zatrzymuje się w Nylars; ogólne wskazówki zbiera poradnik Jak dotrzeć na Bornholm.
• Na tej samej osi w kierunku Aakirkeby leży centrum przyrodnicze NaturBornholm - oba miejsca razem wypełniają pół dnia.

Czy warto odwiedzić?

Zdecydowanie tak - Nylars łączy wolny wstęp, najlepiej zachowaną substancję budowlaną i najpiękniejszy program fresków wśród rotund, bez tłoku znanego z Østerlars. Kto chce porównać architekturę kościołów obronnych, dorzuci jeszcze rotundę w Nyker, najmniejszą z czterech, także niedaleko Rønne.